Афизико-математикатә факультет

Аматематиказы апрограмма

Абри апрограмма ҩ-ҟәшак рыла ишьақәгылоуп:

Актәи аҟәшаҿы еиқәыԥхьаӡоуп ҿырҳәалатәи еиԥш аҩыратә ԥышәараҿгьы иҭало имазароуп аматематикатә еилкаара хадақәа.

Аҩбатәи аҟәшаҿы ицәыргоуп ҿырҳәалатәи аԥышәара атеориатә хәҭа азҵаарақәа рсиа. Аҩыратә ԥышәара аҽазыҟаҵараан иахәҭоуп иарбоу аҟәша аҟынтәи ашьақәырӷәӷәарақәа рҳәоуқәа рбара.

Ихадоу аҟазареи 

Аԥышәара иахысуа илшозароуп:

-иаабац, ажәабатә еиҟәыршәшәагақәа раҳасабала иарбоу ахыԥхьаӡарақәа арифметикатә усқәа рымҩаԥгара; иарбоу ахыԥхьаӡарақәеи аҳасабрақәа рылҵшәақәеи иахәҭоу аиашара рыманы рыхыркәшара; акалькулиатор, мамзаргьы аҳасабразы атаблицақәа рхархәара.

-аҽеиҭакрақәа злоу алахәыларацәа, ашьацмақәа еиԥшу реиҭакрақәа рымҩаԥгара; аҩаӡаратә, арбагатә, алогарифмтә, тригонометриатә функциақәа злоу аҳәамҭақәа. 

- ацәаҳәатә, аквадраттә, аҩаӡаратә, арбагатә, логарифмтә, тригонометриатә функциақәа рграфика ашьақәыргылара.

-актәии аҩбатәии аҩаӡара змоу аиҟарамрақәеи, аиҟаратәқәеи, урҭ рахь икылызго аиҟарамзаареи рыӡбара. Арахь, ахәҭакахьала, иаҵанакуеит аҩаӡаратә, арбагатә, алогарифмтә, тригонометриатә функциақәа злоу имариаӡоу аиҟарақәеи аиҟаРАМрақәеи.

- аиҟаратәқәеи аиҟараратә системақәеи реиқәыршәаразы ауснагӡатәқәа рыӡбара.

-агеометриатә фигурақәа аҵәаӷәанҵаҿы раарԥшра, аҟьаԥсраҿы имариаӡоу ашьақәгылашьақәа рҭыжьра.

-алгебратә уснагӡатәқәа рыӡбараан агеометриатә дунеихәаԥшышьақәеи агеометриатәи уснагӡатәқәа рыӡбара аан алгебреи атригонометриеи рметодқәеи рхархәара.

-аҟьаԥсраҿы атрақторқәа аоперациа рзура (атрақторцәа реицҵареи рыгырхареи, атрақтора хыԥхьаӡарала ашьҭыхра), урҭ аоперациақәа рҟазшьақәа рхархәара.

-афункциа аизҳаразы (аиҵахаразы), аекстремумқәа рышьақәыргылараан ихырҿиаау аилкаара ахархәара.

Апрограммаҿы иарбоу адыррақәа рымҽхаки аматериал амазаара аҩаӡареи абжьаратә школ аматематика акурс иақәшәоит. Иҭало ари акурс ахархәагақәа рџьаԥҳанышьҭаҵарҭа зегьы ихы иаирхәар илшоит, анализ алагарагьы налаҵаны. Аха аԥышәаратә уснагӡатәқәа рыӡбаразы абри апрограммаҿы еиқәыԥхьаӡоу аилкаарақәеи урҭ рҟазшьақәеи рымацара агәра ганы рдырра азхоит. Азеиԥшҵаратә школ аҿы иҭҵаам аобиектқәеи афактқәеи иара убасгьы иҭало рхы иадырхәар рылшоит, аха урҭ реилыркаареи рышьақәырӷәӷәареи илшозар.

Арҵага шәҟәқәа рырацәареи урҭ иааиԥмырҟьаӡакәа реиҭаҭыжьреи инарымаданы рҵагашәҟәқәак рҿы аҩбатәи аҟәша хаз игоу ашьақәырӷәӷәарақәа апрограммаҿы аасҭа даҽакала ирыхьӡзар ҟалоит, уснагӡатәқәаны ишьақәыргылахар алшоит, мамзаргьы зынӡа иҟамзар ҟалоит. Ас еиԥш ахҭысқәа иаауа арҭ ашьақәырӷәӷәарақәа рдырра аҭахны ихы дақәиҭыртәуам.

I. Ихадоу аматематикатә еилкаарақәеи афактқәеи Арифметикеи, алгебреи, анализ алагареи

Иԥсабаратәу ахыԥхьаӡарақәа (N). Имариоу, еилоу ахыԥхьаӡарақәа. Ашага, еиҩшо. Зегь реиҳа азеиԥш шага, иреиҵаӡоу азеиԥш еиҩша.

Ашара аҷыдарақәа рыла 2, 3, 5, 9, 10

Ахыԥхьаӡарақәа шеибгоу (Z). Арационалтә хыԥхьаӡарақәа (Q), урҭ реицҵара, рышьҭыхра, реихшара. Арациональтә хыԥхьаӡараҚӘА реиҿырԥшра. Ииашоу ахыԥхьаӡарақәа (R), урҭ жәаба-жәабала ашьацмақәа раҳасабала раарԥшра.

Ахыԥхьаӡарақәа ишиашоу рсахьа. Ииашоу ахыԥхьаӡара амодуль, уи агеометриатә ҵакы.

Ахыԥхьаӡаратә ҳәамҭақәа. Аҽеиҭакқәа змоу аҳәамҭақәа. Иркьаҿу ашьҭыхра аформулақәа.

Иԥсабаратәу, ирационалтәу арбага змоу аҩаӡара.

Арифметикатә шьаҭа.

Алогарифмқәа, рҟазшьақәа.

Иалахәуп, ирацәаҩуп.

Еилазаашьак змоу алахәыларацәа. Адац алахәыларацәа аквадраттә трѐхчлен аҿырԥштәы ала.

Афункциа аилкаара. Афункциа адҵашьа. Аҳәаақәҵа аҵакыра. Афункциа аҵакқәа рацәаны.

Афункциа аграфик. Афункциа аизҳареи аиҵахареи; аамҭа-аамҭала, чѐтность, нечѐтенность.

Абжьаратәи аамҭазы афункциа аизҳара (аиҵахара) иазхаша аҭагылазаашьа. Афункциа аекстремум аилкаара. Афункциа аекстремума иахәҭоу аҭагылазаашьа (Аферма атеорема). Аекстремум иазхаша аҭагылазаашьа . Абжьаратәии рыбжьара афункциа еиҳау, иреиҵаӡоу аҵакы.

Афункциа аҳәаақәҵареи аҟазшьа хадақәеи: ацәаҳәатә, аквадраттә y = ах² +bх + c, иҭышәынтәалоу у = ахⁿ ( n Î N ), y = ^k_x , иҿырԥшыгоу у=а^х, алогарифмтә, атригонометриатә функциақәа (y= sinх; у = cosх; у = tgx), арифметикатә шьаҭа. Аиҟаратә. Аеиҟаратә адацқәа. Еиҟароу аиҟаратәқәа ирызку аилкаара.

Аиҟарамрақәа. Аишьашәаламра аӡбарақәа. Еиҟароу аиҟарамра иазку аилкаара.

Аиҟаратәқәеи аиҟарамреи рсистема. Асистема аӡбамҭақәа. Арифметикатәи агеометриатәи прогрессиа. N-тәи алахәыла иформулеи агеометриатә прогрессиа раԥхьатәи n алахәылацәа реицҵалыҵи. Асинуси акосинуси ҩ-аргументк (аформула) реицҵалыҵи реиԥшымзаарақәеи. Аҩымҭахь аиагара аицҵалыҵқәа sin a ± b ; cosa ± cos b .

Ихырҿиаау аҳәаақәҵа. Еѐ афизикатәи агеометриатәи ҵакы. Ихыҿиаау y = sin x ; y = cos x ; y = tgx ; y = a ^x ; y = x ⁿ ( n Î Z ).

Агеометриа

Ииашоу, ашәахәа, ахҵәаха, иԥҵәоу; ахҵәахақәа роура. Акәакь, акәакь ахышәара-ҵышәара. Ҵәҩанҵәылеи еизааигәоу акәакьқәеи. Ацәаҳәагьежь, агьежь. Еицтәароу ииашоуп.

Афигурақәа реиҭакра аҿырԥштәқәа, асимметриа ахкқәа.

Аиԥшреи уи аҟазшьақәеи реиҭакра. Атрақторқәа. Аваекторқәа аоперациақәа. Акәакьҭарацәа, уи ақәцәақәа, аганқәа, адиагональқәа. Ахкәакь. Уи амедиана, абиссектриса, аҳаракыра. Аххыцқәа рыхкқәа. Зкәакьҭа иашоу ахкәакь аганқәеи акәакьқәеи реизыҟазаашьақәа.

Ԥшь-ѐхкәакьк: апараллелограмм, акәакьҭаиаша, аромб, аквадрат, атрапециа.

Агьежьи агьежьи. Ацентр, ахорда, адиаметр, арадиус.

Ацәаҳәагьежь иахьысуа. Ацәаҳәеикәшара архәа. Асектор.

Агәҭантәи, ианҵоу акәакьқәа.

Аҵакыра аформулақәа: ахкәакь, акәакьҭаиаша, апараллелограмма, аромб, аԥшьыркца, атрапециа.

Ацәаҳәагьежь ауреи ацәаҳәагьежь архәа ауреи. Арадиан акәакь ашәага-зага. Агьежь аҵакыреи асектор аҵакыреи.

Аиԥшра. Асеиԥш иҟоу афигурақәа. Ас еиԥш иҟоу афигураҚӘА рҵакырақәа реизыҟазаашьа.

Аҟьаԥсра. Еицтәароу, еихҵәо аҟьаԥсрақәа.

Аиашеи аҟьаԥсреи реишьашәалара.

Акәакь иашоуп аҟьаԥсра аманы. Аҟьаԥсра аперпендикулиар.

Ҩ-ганктәи акәакьқәа. Ҩ-кәакьк змоу ацәаҳәатә кәакь.

Ҩ-ҟьаԥсрак рперпендикулиарра.

Аганрацәақәа, урҭ рықәцәақәа, рѐбра, рҳәаақәа, адиагональқәа. Ииашоу, ирнаау апризмақәа; апирамидақәа. Апризма иашеи апирамида иашеи. Апараллелепипедқәа, рыхкқәа

Агьежьра афигурақәа: ацилиндр, аконус, аусхк, акәымпыл. Ацентр, адиаметр, аусхк арадиус, ашар. Асфера иахьысуа аҟьаԥсра.

Ақәыԥшылара аҵакыреи апризма амҽхаки рформулақәа.

Апирамида ақәыԥшылареи амҽхаки рҵакыра аформулақәа.

Ақәыԥшылара аҵакыреи ацилиндр амҽхаки рформулақәа.

Ақәыԥшылара аҵакыреи аконус амҽхаки рформулақәа.

Объѐма шара аформулақәа.

Асфера аҵакыра аформулақәа.

II. Ихадоу аформулақәеи атеоремақәеи

Алгебреи анализ алагареи

Афункциа аҟазшьақәа у = kx + b еѐ аграфикгьы.

^k

Афункциа аҟазшьақәа у = ах² + bх + с и еѐ аграфик.

Аквадраттә еиҟарара адацқәа рформула.

Аквадраттә х-хәҭак ацәаҳәатә шьҭыхгақәа рыла реилаҳара.

Ахыԥхьаӡаратә еиҟарамрақәа рҟазшьақәа.

Аҩымҭа, аҩаӡара, ахатәы логарифм.

Афункциақәа y = sin x, y = cos x, урҭ рграфика ралкаара, рҟазшьақәа.

Афункциа аҳәаақәҵареи аҟазшьақәеи y=tg x еѐ аграфикгьы.

sin x = a ахкы аиҟаратәқәа рыӡбара; cos x = a; tg x = a.

Анагара аформулақәа.

Аргументк атригонометриатә функциақәа рхьыԥшра.

Ҩынтәтәи аргумент атригонометриатә функциақәа.

Ҩ-функциак рхырҿиааратә еицҵалыҵ. 

Агеометриа

Еиҟароу ахкәакь аҟазшьақәа.

Ахҵәаха ахи аҵыхәеи еиҟароу акәаԥқәа рҟазшьақәа.

Ииашоу реишьашәалара аҷыдарақәа.

Ахкәакь акәакьқәа реицҵалыҵ. Иҭыгга иҟоу акәакьрацәа адәахьтәи акәакьқәа реицҵалыҵ.

Апараллелограмма аҷыдарақәа.

Ахкәакь азааигәара ҳзыхцәажәаз ацәаҳәагьежь.

Ахкәакь ианҵоу ацәаҳәагьежь.

Ацәаҳәагьежьи еѐ аҟазшьеи ирхьысуа.

Ацәаҳәагьежь иану акәакь ашәара.

Ахкәакь еиԥшу аҷыдарақәа.

Пифагор итеорема.

Апараллелограмма, ахкәакь, атрапециа рҵакырақәа рформулақәа. 

Ҩ-кәаԥк аҟьаԥсра ирыбжьоу аформула.

Ацәаҳәагьежь аиҟаратәра.

Аиашеи аҟьаԥсреи реишьашәалара иадыргоуп.

Аҟьаԥсрақәа реишьашәалара иадыргоуп.

Аиашеи аҟьаԥсреи рперпендикулиарра иазку атеорема.

Трѐх аперпендикулиарқәа ирызку атеорема.

Аматематиказы абилеҭ аҿырԥшы афизика-математикатә факультет азы

1. Афункциа аҟазшьақәа у = kx + b еѐ аграфикгьы.

Агеометриатә прогрессиа. N-тәи алахәыла иформулеи апрогрессиа алахәылацәа n реицҵалыҵи.

2. Х-перпендикулиарк ирызку атеорема. (Ашьақәырӷәӷәара).

Акәакь иашоуп аҟьаԥсра аманы. Аҟьаԥсра аҟынтәи аперпендикулиар.

3. sin x = a ахкы аиҟаратәқәа рыӡбара; cos x = a; tg x = a.

4. Ииашоу ахкәакьтә пирамида ашьаҭа аҳаракыра 6 см иаҟароуп, аганахьтәи аваҵыс апирамида аҳаракыра 60°акәакь шьақәнаргылоит. Ишәыԥшаа апирамида амҽхак.

Иҷыдоу афакультетқәа рзы абилеҭ аҿырԥшы

1. Акосинус ҩ-аргументк реицҵалыҵи реиԥшымзаарақәеи, афункциа y = ax аҟазшьа хадақәеи аграфики² + bx + c (a = 0)

2. Ақәыԥшылара аҵакыреи апризма амҽхаки рформулақәа. Еиҟароу ахкәакь аҟазшьақәа.

3. Аиҟарамра аӡбара

4.Ииашоу ахкәакьтә призма амҽхак аԥшаара, уи ашьаҭа аганқәа 2 иаҟаразар, аганахьтәи ақәыԥшылара аҵакыра ашьаҭақәа рҵакырақәа реицҵалыҵ иаҟаразҭгьы.

Аҩыратә ԥышәаразы абилеҭ аҿырԥшы

      1. Аиҟарамра аӡбара:

2. Аиҟаратә аӡбара:

3. Аиҟаратә аӡбара:

4. Аиҟарамра аӡбара:

5. Ииашоу, еиҟароу атрапециа аганқәа злоу, ииашоу акәакь ала еихысуеит. Атрапециа аганқәа роурақәа ԥшаатәуп, уи аҵакыра 12см иаҟаразар² , аҳаракыра аура акәзар 2см иаҟароуп.

Афизиказы апрограмма

Азеиԥш рбагақәа

Абри апрограмма еиқәыршәоуп абжьаратә азеиԥшҵаратә школ апрограмма ашьаҭала.

Апрограмма апунктқәа реиҳарак рышьақәыргылара, ҵакыла, аҭак аплан еиҵыхуп.

Аҽазыҟаҵараан еиҳарак ахшыҩзышьҭра аҭатәуп афизикатә закәанқәеи ацәырҵрақәеи рҵакы аарԥшра, ахышәаҵышәақәеи аилкаарақәеи рфизикатә ҵакы аилыркаашьа, иара убас аҳасабтәқәа рыӡбараҿы атеориатә материал ахархәашьа.

Аԥышәаҩ Идыруазароуп Си асистема аҳасабраан ахархәашьа, апрограммаҿы иарбоу асистеманҭыҵтәи акқәа рдырра.

Апрограмма апунктқәа рҭак аҵаулара ҳәаақәнаҵоит абжьаратә школ азы икьыԥхьу арҵага шәҟәқәа рҵакы.

I. Амеханика

Акинематика

Амеханикатә ҵысра. Амеханика аныҟәара азыҟашьатә. Аматериалтә кәаԥ. Аԥхьаӡара асистема. Атраекториа. Аиҭаҵреи уи апроекциеи ртраектор. Амҩа. Аццакра. Аласрақәа реицҵара.

Арццакра. Ишиашоу еиҟароу аныҟәара. Аццакреи, акоординатқәеи, амҩеи аамҭа иахьыԥшуп.

Аҵәаӷәархәаратә ҵысра.

Ацәаҳәагьежь еиҟараны аныҟәара. Акәакьтә ццакыра. Аикәшара аамҭеи алассы-лассреи. Ацәашьы ацәаҳәагьежь ала аныҟәараан арццакра. Ацәеижьқәа рхы иақәиҭны ркаҳара. Зхы иақәиҭны икаҳауа ацәеижь Арццакра.

Адинамика

Ацәеижьқәа реинырра Ниутон Раԥхьатәи изакәан. Абхәа аинерциалтә системақәа ирызку аилкаара. Еинштеин изыҟашьатә принцип.

Амч. Амеханикаҿы амч. Аматериалтә кәаԥ аус зуа амчқәа реицҵара.

Ацәеижь аинертра. Амасса. Ажәпара.

Ниутон аҩбатәи изакәан. Амчи амассеи ршәара акқәа.

Ниутон ахԥатәи изакәан.

Адунеизегьтәи ахьанҭара азакәан. Агравитациатә еснагьтәи, ашәага-загақәа еѐ. Ахьанҭара амч. Ахьанҭара амч аҳаракыра амч иахьыԥшуп.

Аӷәӷәара амчқәа. Адеформациақәа ирызку аилкаара. Гук изакәан.

Аиҿыхара амчқәа. Иҩоу аиҿыхара: аҭынчра аиҿыхареи ақәҵәраара аиҿыхреи. Аихьшьра акоеффициент. Иҷабуа аиҿыхра. Ниутон изакәанқәа ацәеижь акапанқәа ԥхьаҟа рныҟәаразы рхархәара. Ацәеижь акапан. Акапандара. Ақәыӷәӷәара хьанҭақәа. Ниутон изакәанқәеи аматериалтә кәаԥ ацәаҳәагьежь ала аныҟәаразы рхархәареи. Иԥсабаратәым аспутникқәа рныҟәара. Раԥхьатәи акосмостә ццакыра.

Амеханикаҿы аиқәырхара азакәанқәа

Аматериалтә кәаԥ аимпульс (аныҟәара ахыԥхьаӡара).

Амч аимпульс. Аматериалтә кәаԥ аимпулти амч аимпУЛЬси реимадара. Ацәеижь аимпulс. Ампыл аиқәырхара азакәан. Ареактивтә ҵысра.

Амеханикатә усура. Амчхара. Аенергиа. Аусуреи амчхареи ршәара акқәа.

Акинетикатә енергиа. Ацәеижь акинетикатә енергиа аизырҳареи ацәеижь иаду амчқәа русуреи реимадара.

Апотенциалтә енергиа. Адгьыл ақәыԥшылара азааигәара ацәеижьқәа рылшарақәа рымчхара. Еилаҟацаны еицаку ацәеижь апотенциалтә енергиа.

Амеханикатә енергиа аиқәырхара азакәан.

Твѐрдтәи ацәеижь астатика

Амчқәа реицҵара. Агьежьра агәҵәы иаҿырԥшны амч амомент.

Амоментқәа рыԥҟара. Ацәеижь аибакапанра аҭагылазаашьақәа. Ацәа-ажьы ахьанҭара ацентр. Иҭышәынтәалоу, иҭышәынтәалам, хьаас измам ацәеижьқәа рибакапан.

Аӡшьарқәеи агазқәеи рмеханика

Ақәыӷәӷәара. Ақәыӷәӷәара ашәага акқәа: паскаль, мм рт. Паскаль Изакәан ст. Аӡшьар адақәа рыҵаҟеи рыҭӡамцқәеи рықәыӷәӷәара. Еимадо адақәа. Аҳауатә қәыӷәӷәара. Торричелли Иԥышәа. Аҳаракыра змоу аҳауатә қәыӷәӷәара аԥсахра. Архимед изакәан аӡшьар, ма агаз иалоу ацәеижьқәа рзы. Ацәеижьқәа рыӡсара.

Амеханикатә ҵысрақәеи ацәқәырԥақәеи. Абжьы

Аҵысратә ҵысра иазку аилкаара. Аҵыс-ҵысра аамҭеи алассы-лассреи. Агармониатә ҵысрақәа. Анаскьара, амплитудақәа, афаза агармониатә ҵысрақәа раан. Зхы иақәиҭу аҵыс-ҵысра. Арыԥҟьаҿы аидара аҵыс-ҵысра. Аматематикатә маиатник. Урҭ рлакҩакра аамҭа. Агармониатә ҵысрақәа раан аенергиа аҽеиҭакрақәа. Иҿыцәаауа аҵыс-ҵысрақәа. Мчыла аҵыс-ҵысра. Арезонанс. Ацәқәырԥатә процессқәа ирызку аилкаара. Надаада, аушәақә ацәқәырԥақәа. Ацәқәырԥа аура. Ацәқәырԥа алаҵәара аццакра. Ацәқәырԥақәа рфронт. Ацәқәырԥақәа ринтерференциа. Гиуигенс ипринцип. Ацәқәырԥақәа рдифракциа. Ашьҭыбжьтә цәқәырԥақәа. Абжьы аццакра. Абжьы дуи ашьҭыбжь аҳаракыреи.

II. Амолекулиартә физикеи атермодинамикеи Амолекулиартә-кинетикатә теориа ашьаҭақәа

Амолекулиартә-кинетикатә теориа аԥҟара хадақәеи урҭ ԥышәарыла рышьақәырӷәӷәареи. Броунов иныҟәара. Амолекулақәа рмассеи рышәагааи. Амаҭәашьар аҩ. Еснагьтәи Авогадро. Агазқәеи, аӡшьарқәеи, твѐрдтәи ацәеижьқәеи рҿы амолекулақәа рныҟәара аҟазшьа. Аԥхарратә еибакапанра. Ашоуреи еѐ афизикатә ҵаки. Ашоурақәа ршкала Цельсиа. Зеиӷьыҟам агаз. Зеиӷьыҟам агаз амолекулиартә-кинетикатә теориа аиҟаратә хада. Амолекулақәа бжьаратәла ркинетикатә енергиеи ршоуреи. Еснагьтәи Больцмана. Абсолиуттә температуратә шкала. Клапеирон-Менделеев иеиҟаратә (зеиӷьыҟам агаз аҭагылазаашьа аиҟаратә). Иуниверсалтәу агаз еснагьтәи. Аизотерматә, аизохортә, изобартә процессқәа.

Атермодинамика аелементқәа

Атермодинамикатә система. Асистема аҩнуҵҟатәи амчхара. Аԥхарра ахыԥхьаӡареи аусуреи аҩныҵҟатәи аенергиа аԥсахра ауснагӡатәқәа раҳасабала. Ацәеижь аԥхарраѐмкость. Атермординамика актәи азакәан. Атерминодинамика актәи азакәанқәа аизопроцессқәа рхархәара. Агаз аусура pV - диаграммақәа рыла аԥхьаӡара. Аизохортәи аизобартәи процессқәа раан атомк змоу зеиӷьыҟам агаз аԥхарраѐамкость .

Аԥсабараҿы апроцессқәа хнырҳәышьа шрымам. Атермодинамика аҩбатәи азакәан. Аԥхарратә моторқәа русура афизикатә шьаҭақәа. Аԥхаратә рныҟәага Кпд-и уи иреиҳаӡоу аҵаки.

Амаҭәашьар агрегаттә ҭагылазаашьа аԥсахра. Афақьҟаҵара. Ахылҩа-ԥсылҩа ахылҵра, аилашра. Афакьҟаҵара аԥхарра ахәҭа. Игәылҭәаау ахылҩа-ԤСЫлҩа. Ибеианы иҟоу афақь ақәыӷәӷәареи ажәпареи ашоура иахьыԥшуп. Аилашра аԥхарра ақәыӷәӷәара иахьыԥшуп . Акритикатә температура. Ацәаакыра. Азыҟашьатә цәаакыра.

Амаҭәашьар акристаллтәи амфоратәи ҭагылазаашьа. Арҭәара ахәҭатә ԥхарра.

Аԥхарратә баланс аиҟаратәра.

III. Аелектродинамика

Афымцастатика

Афымцатә еиҵаҵақәа. Хәҭа-хәҭалатәи афымцатә еиҵаҵа. Амҩангагақәеи адиелектрикцәеи. Афымцатә еиҵаҵа аиқәырхара азакәан. Фымцала еиҵаҵоу ацәеижьқәа реинырра. Афымцаскоп. Акәаԥтә еиҵаҵа. Акулон азакәан. Афымцатә дәы. Афымцатә дәы аибарххара. Афымцатә дәы ақәыӷәӷәаратә цәаҳәақәа (амчратә цәаҳәа). Еижәлантәу афымцатә дәы. Акәаԥтә еиҵаҵа афымцатә дәы аибарххара. Адәқәа рсуперпозициа апринцип. Уединѐннаиа имҩаԥызго еиҵаҵоу аусхк адәы. Афымцастатикатә дәы амчқәа русура. Апотенциалқәеи апотенциалақәа реиԥшымзаареи. Акәаԥтә еиҵаҵа адәы апотенциал. Апотенциалқәа реиԥшымзаареи афымца-статикатә дәы аибарххареи реимадара. Аеквипотенциалтә қәыԥшыларақәа. Афымцатә дәы аҿы амҩангагақәеи адиелектрикқәеи. Амаҭәашьар адиелектрикатә цәылсра. Афымцаѐкость. Аконденсаторқәа. Аконденсатор ҟьаԥс адәы. Иҟьаԥсу аконденсатор афымцаҭаӡара. Аконденсаторқәа еишьҭаргыланы, еицтәараны реиԥшьра. Еиҵаҵоу аконденсатор афымцастатикатә дәы амчхара. Афымцатә дәы амчхара.

Еснагьтәи афымца

Афымцатә фымца. Афымцалашара амч. Адаҷ аҿы афымцалашара аҟазаара аҭагылазаашьақәа. Рдс афымцарныҟәагатә мчы). Аибарххара. Ома азакәан адаҷ ахәҭа азы. Амҩангага омикатә ҿагылара. Ахәҭатә ҿагылара. Ахәҭатә ҿагылара ашоура иахьыԥшуп. Амҩангара ду. Амҩангагақәа еишьҭаргыланы, еицтәараны реиԥшьра. Ома изакәан адаҷ наӡа азы. Афымцалашара ахыҵхырҭақәа, урҭ реиԥшьра.

Адаҷ афымцалашареи апотенциалқәа реиԥшымзаареи ршәара. Афымцалашара аусуреи амчхареи. Џьоул-Ленц изакәан. Аметаллқәа рҿы афымцатә фымца. Афымцалитқәа рҿы афымцалашара. Афымцализ азакәан (Фарадеи изакәан).

Авакуум аҿы афымцатә фымца. Атермоелектронтә емиссиа. Аелектронтә лампа-адиод. Аелектрон-шәахәатә трубка. Аполбжамҩангагақәа. Абжамҩангагатә температура аҟынтәи ахатәы, адлаԥсатә мҩангара, р-n — аиасреи уи аҟазшьақәеи. Агазқәа рҿы афымцатә фымца . Зхала иҟоу, зхала иҟам аразриадқәа. аплазма иазку аилкаара.

Амагнетизм

Амхылдызтә дәы. АмхылдызТӘ дәы афымца змоу арамка анырра. Аагниттә дәы аиндукциа (амхылдызтә индукциа). Амхылдызтәи аиндуқциа ацәаҳәақәа. Ишиашоу ицо амхылдызтәдәи асоленоиди рсахьақәа.

Амхылдызтә дәы аҿы афымца змоу амҩангага аус зуа амч. Ампера азакәан. АмхылдызТӘ дәы еиҭаҵуа аҭарчеи анырра. Лоренц имч.

Афымцамхылдызтә индукциа

Амхылдызтә рҩаш. Фарадеи Иԥышәарақәа. Афымцамхылдызтә индукциа ацәырҵра. Аԥшатлакәтә фымцатә дәы. Афымцамагниттә идукциа азакәан. Ленц Иԥҟара. Ахатәиндукциа. Аиндуктивра. Ахатәиндукциақәа Едс.

Аиндуктивра акәанҷ амхылдызтә дәы амчхара афымца аманы.

Афымцамхылдызтә ҵысрақәеи ацәқәырԥақәеи. Зҽызыԥсахуа афымцатә фымца. Аамҭа-аамҭала зҽызыԥсахуа ақәыӷәӷәареи афымцалашареи рымплитудатәи аус зуа (еффектла) рҵак. Аиндукциатә генераторқәа рыла аҽеиҭакратә фымца аиура. Атрансформатор. Афымцатә енергиа аиагара. Аҵысратә контур. Аконтур аҿы зхы иақәиҭу афымцамхылдызтә ҵысрақәа. Аҵысратә контур аҿы аенергиа аҽеиҭакрақәа. Аҵыс-ҵысра аамҭа азы Томпсон иформула. Иҿыцәаауа афымцамхылдызтә ҵысрақәа. Афымцатә даҷқәа рҿы мчыла аҵыс-ҵысра. Агармониатә фымца адаҷ аҿы активла, аҭаӡара змоу, аиндуктивтә ҿагылара. Афымцатә даҷқәа рҿы арезонанс. Иаарту аҵысратә контур. Герц иԥышәа. Афымцамхылдызтә цәқәырԥақәа. Урҭ рҟазшьақәа. Афымцамхылдызтә цәқәырԥақәа ршкала. Ашәахәеи афымцамхылдызтә цәқәырԥақәеи раан. Арадио Попов иаԥиҵаз.

IV. Аоптика

Агеометриатә оптика.Алашара аԥсабара агәаанагарақәа рыҿиара. Алашара ишиашоу аларҵәара азакәан. Ашәахәа аилкаара. Алашара аныԥшра азакәанқәа. Асаркьа ҟьаԥс. Алашара аҽеиҭакра азакәанқәа. Аҽеиҭакра абсолиуттәи азыҟашьатәи рбагақәа. Ашәахәақәа рцашьа апризмаҿы. Ихарҭәаау (аҩныҵҟатәи) аныԥшра ацәырҵра. Алинза ҵаӷақәа. Афокустә бжьаӡара, алинза аоптикатә мчы. Асахьа ашьақәыргылара аизгагеи иԥсаҟьои алинзақәа рҿы. Алинза аформула. Алинзақәа ирырҭо аизырҳара. Аоптикатә приборқәа: алупа, афотоаппарат, апроекциатә аппарат, амикроскоп. Арҭ априборқәа рҿы ашәахәақәа рцашьа. Абла.

Афизикатә оптика аелементқәа. Алашара ацәқәырԥатә ҟазшьақәа. Алашара аполиаризациа азура. Алашара афымцамхылдызтә ԥсабара. Алашара аццакра еижәлантәу аҭагылазаашьаҿы. Алашара адисперсиа. Алашара аинтерференциа. Акогеренттә хыҵхырҭақәа. Аинтерференциатә сахьаҿы амаксимумқәеи аминимумқәеи рыҟалара аҭагылазаашьақәа. Алашара адифракциа. Иунг иԥышәа. Гиуигенс-Френель ипринцип. Адифракциатә еихац. Алашара акорпускулиартә ҟазшьақәа. Еснагьтәи Аӷәаӷә. Афотоеффект. Афотоеффект азакәанқәа. Афотон. Еинштеин аиҟаратә афотоеффект азы. Еинштеин ипостулатқәа. Амассақәеи аенергиеи реимадара.

V. Атоми атомтә гәыцәи

Аԥсаҟьаразы Арузерфорд аԥышәа a - ахәҭаҷқәа. Атом апланетартә модель. Абор акванттә постулатқәа. атом аенергиа аҭыжьреи ахәлабгареи. Иааиԥмырҟьаӡакәа, ацәаҳәатә спектрқәа. Аспектралтә анализ.

Атом агәыцә аилазаара. Аизотопқәа. Атомтә гәыцәқәа реимадара амчхара. Аиадертә реакциақәа ирызку аилкаара. Арадиоактивра. Арадиоактивтә шәахәақәа рыхкқәеи урҭ рҟазшьақәеи. Адаҷтә аиадертә реакциақәа. Атермоатомгәыцәтә реакциа.

Арадиоактивтә шәахәақәа рбиологиатә усура. Арадиациа аҽацәыхьчара.

Афизиказы абилеҭ аҿырԥшы

1. Агравитациатә мчқәа. Адунеизегьтәи ахьанҭара азакәан.

2. Зеиӷьыҟам агаз амолекулиартә-кинетикатә теориа аиҟаратә хада. Ашоуреи уи ашәареи.

3. Арадиоактивра. Аизотопқәа. Альфа -, бета -, агамма-шәахәақәа.

4. 10 см афокустә бжьаӡара змоу аизгага линза шаҟа иацәыхараны иргылатәу амаҭәар, 10-нтә еиҳау ииашоу асахьа аиуразы?